Showing posts with label Palestine/Παλαιστίνη. Show all posts
Showing posts with label Palestine/Παλαιστίνη. Show all posts

Monday, 26 May 2025

Gilles Deleuze: Οι Ινδιάνοι της Παλαιστίνης


Ο σιωνισμός, και στη συνέχεια το κράτος του Ισραήλ, απαίτησε την αναγνώριση της νομιμότητάς του από τους Παλαιστίνιους. Όμως το κράτος του Ισραήλ δεν έπαψε ποτέ να αρνείται την ίδια την ύπαρξη ενός παλαιστινιακού λαού. Δεν θα μιλήσει ποτέ για Παλαιστίνιους, αλλά για Άραβες της Παλαιστίνης, λες και βρέθηκαν εκεί τυχαία ή κατά λάθος. Και αργότερα, οι εκδιωγμένοι Παλαιστίνιοι θα αντιμετωπίζονται σαν να ήρθαν από έξω, χωρίς να γίνεται λόγος για τον πρώτο αντιστασιακό πόλεμο που διεξήγαγαν ολομόναχοι. Θα τους θεωρήσουν απογόνους του Χίτλερ, επειδή δεν αναγνώριζαν το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ. Αλλά το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα να αρνείται τη de facto ύπαρξή τους. Από εδώ ξεκινάει μια μυθοπλασία που επρόκειτο να διαδοθεί όλο και περισσότερο και να βαραίνει όλους εκείνους που υπερασπίζονται την παλαιστινιακή υπόθεση. Αυτή η μυθοπλασία, το στοίχημα του Ισραήλ, αποσκοπούσε να στιγματίσει ως αντισημίτες όλους εκείνους που αμφισβητούσαν τις εν τοις πράγμασι συνθήκες και ενέργειες του σιωνιστικού κράτους. Αυτή η επιχείρηση έχει τις ρίζες της στην ψυχρά ασκούμενη πολιτική του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστίνιους.

Εξ αρχής το Ισραήλ δεν έκρυψε τ
ον στόχο του: να εκκενώσει τα παλαιστινιακά εδάφη. Και μάλιστα προσποιούμενο ότι τα παλαιστινιακά εδάφη ήταν ακατοίκητα και ότι προορίζονταν ανέκαθεν για τους Σιωνιστές. Ήταν όντως ένας αποικισμός, αλλά όχι με την ευρωπαϊκή έννοια του όρου τον 19ο αιώνα: δεν θα εκμεταλλεύονταν τους κατοίκους της χώρας, θα τους ανάγκαζαν να φύγουν. Όσοι θα έμεναν δεν θα μετατρέπονταν σε εργατικό δυναμικό συνδεδεμένο με τον τόπο, αλλά σε εφήμερο, ανέστιο εργατικό δυναμικό, λες και επρόκειτο για μετανάστες σε γκέτο. Από την αρχή, η γη αγοράστηκε υπό τον όρο ότι θα ήταν άδεια από κατοίκους ή ότι θα μπορούσε να εκκενωθεί. Πρόκειται για γενοκτονία, αλλά η φυσική εξόντωση παραμένει επικουρική της γεωγραφικής εκκένωσης: ως Άραβες γενικά, οι επιζώντες Παλαιστίνιοι οφείλουν να εξομοιωθούν με τους άλλους Άραβες. Η φυσική εξόντωση, είτε έχει ανατεθεί σε μισθοφόρους είτε όχι, είναι απολύτως παρούσα. Αλλά δεν είναι γενοκτονία, όπως λένε, επειδή δεν αποτελεί τον «τελικό στόχο», στην πραγματικότητα είναι ένα μέσο ανάμεσα σε άλλα.

Η συνενοχή των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ισραήλ δεν απορρέει μόνο από τη δύναμη ενός σιωνιστικού λόμπι. Ο Elias Sanbar έδειξε με σαφήνεια πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακάλυψαν εκ νέου στο Ισραήλ μια πτυχή της δικής τους ιστορίας: την εξόντωση των Ινδιάνων, η οποία και πάλι ήταν μόνο εν μέρει άμεσα φυσική. Συνίστατο στη δημιουργία ενός κενού, σαν να μην υπήρχαν ποτέ Ινδιάνοι, παρά μόνο μέσα σε γκέτο που θα τους μετέτρεπαν σε εσωτερικούς μετανάστες. Από πολλές απόψεις, οι Παλαιστίνιοι είναι οι νέοι Ινδιάνοι, οι Ινδιάνοι του Ισραήλ. Η μαρξιστική ανάλυση δείχνει τις δύο συμπληρωματικές κινήσεις του καπιταλισμού: επιβάλλει συνεχώς στον εαυτό του όρια, μέσα στα οποία αναπτύσσει και εκμεταλλεύεται το δικό του σύστημα· ωθεί αυτά τα όρια ολοένα και πιο μακριά, ξεπερνώντας τα,  για να επαναλάβει τη δική του θεμελίωση, μεγιστοποιώντας την και εντείνοντάς την. Η εξώθηση των ορίων ήταν το εγχείρημα του αμερικανικού καπιταλισμού, του αμερικανικού ονείρου, που υιοθετήθηκε από το Ισραήλ και το όνειρο του Μεγάλου Ισραήλ σε αραβικό έδαφος, στις πλάτες των Αράβων.

« Les Indiens de Palestine » [1985]
Gilles Deleuze, Deux régimes de fous : textes et entretiens 1975-1995, Éditions de Minuit, 2003

Monday, 29 June 2009

500 κάμερες, 500 στιγμές ζωής

Οι παλαιστινιακοί προσφυγικοί καταυλισμοί στον Λίβανο μέσα από τα μάτια των παιδιών


Η προσφυγιά στοιχειώνει τις μέρες μας. Περιδιαβαίνοντας τους δρόμους του Μεταξουργείου, αναζητώντας με τον χάρτη ανά χείρας τους διάσπαρτους στον αστικό ιστό παλιούς, άδειους χώρους που φιλοξενούν το πρόγραμμα REMAP2, παράλληλο με τη 2η Μπιενάλε της Αθήνας, ο φιλότεχνος θα σκοντάψει πιθανόν σε κάποιο αστυνομικό μπλόκο: μία από τις πολλές επιχειρήσεις-σκούπα για την πάταξη της ««λαθρομετανάστευσης» που είναι σε εξέλιξη.

Στον ημιόροφο του κτιρίου της οδού Λεωνίδου 15 στο Μεταξουργείο φιλοξενείται μια έκθεση φωτογραφίας μ’ έναν παράξενο τίτλο. «LAHZA» σημαίνει στα αραβικά στιγμή αλλά και φευγαλέα ματιά. Ένα πρωτότυπο εγχείρημα με σκοπό να αποτυπώσει στιγμές ζωής από 12 παλαιστινικούς προσφυγικούς καταυλισμούς στον Λίβανο μέσα από τα μάτια των παιδιών.


Όλα ξεκίνησαν το 2007 από μια ιδέα του Ραμζί Χαϊντάρ, βετεράνου φωτορεπόρτερ του πρακτορείου Agence France Press. Επιστρέφοντας στον Λίβανο, μετά την κάλυψη της αμερικανικής εισβολής στο Ιράκ, προσπαθεί να μυήσει στη φωτογραφία τα παιδιά των προσφυγικών σταρτοπέδων. Σε συνεργασία με τον Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό ZAKIRA («μνήμη» στα αραβικά) επιστρατεύει μια ομάδα από φωτογράφους, καλλιτέχνες και εθελοντές. Η αρχή γίνεται με χαρτί και μολύβι. Παιδιά ηλικίας 7-12 ετών ζωγραφίζουν σκηνές από τις αντίξοες συνθήκες ζωής τους, τους φόβους και τις ελπίδες τους.. Στη συνέχεια τούς μοιράζονται 500 κάμερες μιας χρήσης.


«Το κλειδί» εξηγεί ο Χαϊντάρ, «είναι ότι πίσω από κάθε εικόνα κρύβεται μια ιστορία. Το πέρασμα από τη ζωγραφιά στη φωτογραφία έγινε φυσικά, γιατί τα παιδιά είχαν ήδη μια σαφή αντίληψη για τη σημασία της εικόνας: αυτήν της Παλαιστίνης, μέσα από τηλεοπτικές εικόνες, εφημερίδες, ιστορίες που ακούν απ’ τους γονείς τους. Είναι ο μόνος τρόπος να επανασυνδεθούν με την πατρίδα τους». Η σοδειά ήταν εντυπωσιακή: 13.500 φωτογραφίες από τις οποίες επιλέχτηκαν τελικά 141. Ακολούθησε η έκδοση ενός λευκώματος, εκθέσεις στη Βηρυτό και το Παρίσι, τηλεοπτικά αφιερώματα στο CNN και σε άλλα διεθνή δίκτυα. «Δημιουργήσαμε έναν χώρο όπου η φωτογραφία και το νόημά της μπορούν να συζητηθούν… όπου η φωτογραφία δεν αντανακλά απλώς την κουλτούρα αλλά γίνεται οργανικό μέρος της».

Διάρκεια έκθεσης έως 26 Ιουλίου και από 2 Σεπτεμβρίου έως 4 Οκτωβρίου 2009.
Ώρες Λειτουργίας: από Τετάρτη έως Κυριακή, 17:00 – 21:00.



Thursday, 29 January 2009

Πώς οι λέξεις θα μπορούσαν να σταματήσουν έναν πόλεμο

How Words Could End a War




Tucker Nichols


By SCOTT ATRAN and JEREMY GINGES

Νew York Times, January 24, 2009

AS diplomats stitch together a cease-fire between Hamas and Israel, the most depressing feature of the conflict is the sense that future fighting is inevitable. Rational calculation suggests that neither side can win these wars. The thousands of lives and billions of dollars sacrificed in fighting demonstrate the advantages of peace and coexistence; yet still both sides opt to fight.

This small territory is the world’s great symbolic knot. “Palestine is the mother of all problems” is a common refrain among people we have interviewed across the Muslim world: from Middle Eastern leaders to fighters in the remote island jungles of Indonesia; from Islamist senators in Pakistan to volunteers for martyrdom on the move from Morocco to Iraq.

Some analysts see this as a testament to the essentially religious nature of the conflict. But research we recently undertook suggests a way to go beyond that. For there is a moral logic to seemingly intractable religious and cultural disputes. These conflicts cannot be reduced to secular calculations of interest but must be dealt with on their own terms, a logic very different from the marketplace or realpolitik.

Across the world, people believe that devotion to sacred or core values that incorporate moral beliefs — like the welfare of family and country, or commitment to religion and honor — are, or ought to be, absolute and inviolable. Our studies, carried out with the support of the National Science Foundation and the Defense Department, suggest that people will reject material compensation for dropping their commitment to sacred values and will defend those values regardless of the costs.

In our research, we surveyed nearly 4,000 Palestinians and Israelis from 2004 to 2008, questioning citizens across the political spectrum including refugees, supporters of Hamas and Israeli settlers in the West Bank. We asked them to react to hypothetical but realistic compromises in which their side would be required to give away something it valued in return for a lasting peace.

All those surveyed responded to the same set of deals. First they would be given a straight-up offer in which each side would make difficult concessions in exchange for peace; next they were given a scenario in which their side was granted an additional material incentive; and last came a proposal in which the other side agreed to a symbolic sacrifice of one of its sacred values.

For example, a typical set of trade-offs offered to a Palestinian might begin with this premise: Suppose the United Nations organized a peace treaty between Israel and the Palestinians under which Palestinians would be required to give up their right to return to their homes in Israel and there would be two states, a Jewish state of Israel and a Palestinian state in the West Bank and Gaza. Second, we would sweeten the pot: in return, Western nations would give the Palestinian state $10 billion a year for 100 years. Then the symbolic concession: For its part, Israel would officially apologize for the displacement of civilians in the 1948 war

Indeed, across the political spectrum, almost everyone we surveyed rejected the initial solutions we offered — ideas that are accepted as common sense among most Westerners, like simply trading land for peace or accepting shared sovereignty over Jerusalem. Why the opposition to trade-offs for peace?

Many of the respondents insisted that the values involved were sacred to them. For example, nearly half the Israeli settlers we surveyed said they would not consider trading any land in the West Bank — territory they believe was granted them by God — in exchange for peace. More than half the Palestinians considered full sovereignty over Jerusalem in the same light, and more than four-fifths felt that the “right of return” was a sacred value, too.

As for sweetening the pot, in general the greater the monetary incentive involved in the deal, the greater the disgust from respondents. Israelis and Palestinians alike often reacted as though we had asked them to sell their children. This strongly implies that using the standard approaches of “business-like negotiations” favored by Western diplomats will only backfire.

Many Westerners seem to ignore these clearly expressed “irrational” preferences, because in a sensible world they ought not to exist. Diplomats hope that peace and concrete progress on material and quality-of-life matters (electricity, water, agriculture, the economy and so on) will eventually make people forget the more heartfelt issues. But this is only a recipe for another Hundred Years’ War — progress on everyday material matters will simply heighten attention on value-laden issues of “who we are and want to be.”

Fortunately, our work also offers hints of another, more optimistic course.

Absolutists who violently rejected offers of money or peace for sacred land were considerably more inclined to accept deals that involved their enemies making symbolic but difficult gestures. For example, Palestinian hard-liners were more willing to consider recognizing the right of Israel to exist if the Israelis simply offered an official apology for Palestinian suffering in the 1948 war. Similarly, Israeli respondents said they could live with a partition of Jerusalem and borders very close to those that existed before the 1967 war if Hamas and the other major Palestinian groups explicitly recognized Israel’s right to exist.

Remarkably, our survey results were mirrored by our discussions with political leaders from both sides. For example, Mousa Abu Marzook (the deputy chairman of Hamas) said no when we proposed a trade-off for peace without granting a right of return. He became angry when we added in the idea of substantial American aid for rebuilding: “No, we do not sell ourselves for any amount.”

But when we mentioned a potential Israeli apology for 1948, he brightened: “Yes, an apology is important, as a beginning. It’s not enough because our houses and land were taken away from us and something has to be done about that.” His response suggested that progress on sacred values might open the way for negotiations on material issues, rather than the reverse.

We got a similar reaction from Benjamin Netanyahu, the hard-line former Israeli prime minister. We asked him whether he would seriously consider accepting a two-state solution following the 1967 borders if all major Palestinian factions, including Hamas, were to recognize the right of the Jewish people to an independent state in the region. He answered, “O.K., but the Palestinians would have to show that they sincerely mean it, change their textbooks and anti-Semitic characterizations.”

Making these sorts of wholly intangible “symbolic” concessions, like an apology or recognition of a right to exist, simply doesn’t compute on any utilitarian calculus. And yet the science says they may be the best way to start cutting the knot.


Scott Atran, an anthropologist at the National Center for Scientific Research in Paris, John Jay College and the University of Michigan at Ann Arbor, is the author of the forthcoming “Talking to the Enemy.” Jeremy Ginges is a professor of psychology at the New School for Social Research.


Sunday, 11 January 2009

ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΤΗΣ ΓΑΖΑΣ



του Παύλου Νεράντζη
(αναδημοσίευση από την ΑΥΓΗ 11/1/09)

Αποκλεισμένοι για πολύ καιρό από τον υπόλοιπο κόσμο, εξαιτίας του ισραηλινού εμπάργκο, στοιβαγμένοι κυριολεκτικά σ΄ ένα κομμάτι γης 360 τετραγωνικών χιλιομέτρων, όσο είναι η Θάσος, οι Παλαιστίνιοι στη Λωρίδα της Γάζας, 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι, χωρίς τη δυνατότητα να δουλέψουν, να πουλήσουν τα ελάχιστα που παράγουν, να λάβουν ανθρωπιστική βοήθεια, εδώ και λίγες εβδομάδες δέχονται καθημερινά τους ανελέητους βομβαρδισμούς των Ισραηλινών.
Δυνατότητες διαφυγής, όπως συμβαίνει αλλού, όταν το λόγο παίρνουν τα όπλα, δεν υπάρχουν. Τα σύνορα με την Αίγυπτο είναι κλειστά και, από την άλλη, προελαύνουν οι Ισραηλινοί. Δυνατότητα διαφυγής δεν υπάρχει ούτε από τη θάλασσα. Ούτε μπορούν να βρουν καταφύγιο σε χώρους που βρίσκονται υπό την εποπτεία της διεθνούς κοινότητας, όπως τα σχολεία του ΟΗΕ. Κι αυτά έγιναν στόχος των Ισραηλινών. Η Γάζα έχει μετατραπεί σε μια τεράστια φυλακή. Η ιατροφαρμακευτική βοήθεια είναι σταγόνα στον ωκεανό και στους δημοσιογράφους οι ισραηλινές αρχές, επικαλούμενες τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, έχουν απαγορέψει την είσοδο, στην ουσία για να μην υπάρχουν αυτόπτες μάρτυρες.
Κι όλα αυτά με την ανοχή της διεθνούς κοινότητας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έδωσαν το πράσινο φως και δεν βλέπουν ανθρωπιστική κρίση, παρά μόνον τρομοκράτες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση για άλλη μια φορά αποδεικνύεται κατώτερη των περιστάσεων. Η ισχυρή Ρωσία, η αναπτυσσόμενη Ανατολή, οι «αδελφοί» Άραβες αδυνατούν να σταματήσουν το μακελειό, που ορισμένοι αποκαλούν έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Οι διπλωματικές πιέσεις δεν είναι ισχυρές, χωρίς να λείπουν εκείνες οι κυβερνήσεις, που είτε ανοικτά, είτε σιωπηρά υποστηρίζουν την εισβολή στο όνομα της πάταξης της διεθνούς τρομοκρατίας.
Άλλοθί τους οι επιθέσεις με ρουκέτες κατά ισραηλινών πόλεων, που εξαπολύει η Χαμάς. Η οποία, παρότι είναι μια ακραία, φονταμενταλιστική σιϊτική οργάνωση έφτασε να κυβερνά στη Γάζα μετά από νόμιμες εκλογές. Διότι στη Χαμάς βρήκαν αποκούμπι οι κατατρεγμένοι Παλαιστίνιοι της Γάζας. Διότι ουδέποτε εφαρμόστηκαν οι ειρηνευτικές συμφωνίες του Όσλο και οι υποσχέσεις της άλλης μεγάλης παλαιστινιακής οργάνωσης, της Φατάχ, για μια ειρηνική διέξοδο από την κρίση κάμφθηκαν από την εκτεταμένη διαφθορά στους κόλπους της.
Μεγάλες οι ευθύνες της Χαμάς για το θάνατο αθώων Ισραηλινών, αλλά αποκρουστικό εμφανίζεται για άλλη μια φορά το Ισραήλ. Ένα κράτος, που θέλει να συγκαταλέγεται μεταξύ των πολιτισμένων της Δύσης, που ιδρύθηκε χάρη στην αναγνώριση και του ολοκαυτώματος, αλλά εύλογα κατηγορείται ότι εφαρμόζει εναντίον των Παλαιστινίων πρακτικές, που θυμίζουν το «Γκέτο της Βαρσοβίας» το 1943.
Όσο κι αν η ανθρώπινη ζωή είναι ανεκτίμητη, οι απώλειες των Ισραηλινών δεν μπορούν να συγκριθούν με εκείνες των Παλαιστινίων. Στη διάρκεια οκτώ χρόνων, 1.100 Ισραηλινοί σκοτώθηκαν από τις επιθέσεις της Χαμάς, ενώ σε μια μόνον εβδομάδα περισσότεροι από εξακόσιοι είναι οι νεκροί Παλαιστίνιοι, στην πλειοψηφία τους γυναικόπαιδα, από τις επιθέσεις των Ισραηλινών. Ο Ρόμπερτ Φισκ στην εφημερίδα Independent επισημαίνει ότι η τακτική του Ισραήλ επαναλαμβάνεται. Το 1982 17.500, οι περισσότεροι άμαχοι Παλαιστίνιοι, σκοτώθηκαν κατά την ισραηλινή εισβολή στο Λίβανο. 1.700 ήταν ο τραγικός απολογισμός της επίθεσης στους προσφυγικούς καταυλισμούς της Σάμπρα και Σατίλα. Δύο φορές, μια το 1996 και άλλη μια το 2006, στην Κανά, στο νότιο Λίβανο, άμαχοι Παλαιστίνιοι, που είχαν βρει καταφύγιο σε βάσεις του ΟΗΕ, σφαγιάστηκαν από πυρά Ισραηλινών. Χίλιοι είναι οι νεκροί, άμαχοι πάλι, από την ισραηλινή εισβολή στο Λίβανο τον Αύγουστο του 2006.
Το Ισραήλ ξεκίνησε έναν πόλεμο με στόχο να εξουδετερώσει τη Χαμάς και να επιβάλει τους δικούς του όρους. Τα κυρίαρχα κόμματα στο Τελ Αβίβ, ενόψει εκλογών, κάνουν αγώνα δρόμου για το ποιο μπορεί να εγγυηθεί καλύτερα την ασφάλεια της χώρας τη στιγμή που ο Μπους αποχωρεί από το Λευκό Οίκο, αφήνοντας στο διάδοχό του μια ακόμη «καυτή πατάτα». Μόνον που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις είναι ασύμμετρες. Δεν σέβονται καν διεθνείς συμβάσεις και άγραφους κανόνες του πολέμου και το χειρότερο, όπως υπογραμμίζουν και ισραηλινοί αξιωματούχοι, δεν θα πετύχουν το στόχο τους. Αντίθετα θα οπλίσουν το χέρι της Χαμάς και ο κίνδυνος ν΄ ανοίξει το μέτωπο με τη Χεσμπολάχ, στο Λίβανο, παραμονεύει. Ο φαύλος κύκλος της βίας θα διευρυνθεί.
Κι όμως η κατάσταση δεν είναι τόσο σύνθετη. Θα αρκούσε η αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους από το Ισραήλ. Όπως αναφέρει ο Καναδός φιλόσοφος, Τεντ Χόντεριχ, σε ανοικτή επιστολή του από το Λονδίνο, «εάν η αυτοάμυνα ήταν πράγματι ο σκοπός του (Ισραήλ), τότε θα τον επιτύγχανε άμεσα… Θα αποσυρόταν άνευ όρων, χωρίς καμιά διαπραγμάτευση, από ό,τι έχει απομείνει από την πατρίδα ενός άλλου λαού».


Gilles Deleuze, Οι ενοχλητικοί Παλαιστίνιοι

Γιατί οι Παλαιστίνιοι θα πρέπει να θεωρούνται «αξιόπιστοι συνομιλητές» όταν δεν έχουν χώρα; Γιατί να έχουν μια χώρα, αφού τους την πήραν; Δε...