Friday, 17 June 2011

Συναίνεση


ΠΑΡΑΙΤHΘΗΚΕ ΑΠO ΤΗΝ ΠΑΡΑIΤΗΣΗ ΚΑΙ, ΠΑΡΑΙΤΗΘΕIΣ,
ΑΝΑΣΧΗΜΑΤIΖΕΙ ΚΥΒEΡΝΗΣΗ ΥΠO
ΠΑΡΑΙΤΗΘEΝΤΑ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓO

 





Συναίνεση

στίχοι, ερμηνεία: Δανάη Παναγιωτοπούλου
μουσική: δάνειο από την "ιστορία της Μαρίας" του Βασίλη Νικολαΐδη


Το έμβλημα του τόπου, ο Γιωργάκης,
πάντα ήθελε να γίνει Πλανητάρχης
Εξ απαλών ονύχων είχε ονειρευτεί
απ' τα χείλη του να κρέμεται η οικουμένη
και με μια κίνησή του καλοζυγισμένη
να προκαλέσει διεθνή ζητωκραυγή

Μετρημένος, συνετός και πατριώτης
με πυγμή, με τσαγανό μα και ιππότης...
Τι άλλο θα βρω για να σας πω μισές αλήθειες
είναι περίπλοκες της κάστας οι συνήθειες...
Βιοπάλη, διασπορά και εξορία,
συγκροτούν μια λαμπερή βιογραφία,
ο πατέρας του τον παίρνει στη δουλειά του
κι έτσι βάζει σε τροχιά τα όνειρά του...

Μία μέρα μια γυναίκα τον πλευρίζει
"κακομοίρη μου", στ' αυτί τού ψιθυρίζει
"ο Ανδρέας είναι, λένε, τροτσκιστής
να φοβάσαι τα παιδιά της Αλλαγής"
Τα ζιβάγκο πρέπει να εγκαταλείψει,
μουστάκι αφήνει για να μοιάζει με τον Τρίτση!
Από Τρίτσης πως κατέληξε Ομπάμα,
το γνωρίζει μόνο η ίδια του η μάνα...

Από δίπλα, εντός-εκτός κι επί τα αυτά του,
όλοι κοίταζαν αν μοιάζει στον μπαμπά του!
Δεν του πήγαινε να γίνει λαοπλάνος
μα ούτε να κάθεται και να κοιτάει σα χάνος...
Όταν πήρε εν μία νυκτί το δαχτυλίδι
ένα σχέδιο είχε καταστρώσει ήδη:
μια κυβέρνηση μη κυβερνητική
με αρχηγό έναν αντιεξουσιαστή

Οι εκλογές ήταν χαμένες από χέρι,
μα επιτέλους λάμπει το δικό του αστέρι!
Oι καινούργιοι καταστρώνουνε καριέρες
κι οι παλιοί μετρούν ανάποδα τις μέρες
Kάθε τρίμηνο μια πρόταση μομφής
κι ολοένα να πληθαίνουν οι Κινέζοι της βουλής
Eδώ στο άβατο πατάει το παρακράτος
κι αυτοί μπαλώνουνε του Κορκoνέα το "κατά λάθος"

Κάποιος βρέθηκε να τον διαφωτίσει,
σε αεροπλάνο θα τον είχε συναντήσει
"Μ' ένα κόμμα διαλυμένη συμμορία
πως θα γράψεις βρε Γιωργάκη ιστορία;
Του Έλληνα ο τράχηλος ζυγό δεν υπομένει
παρ' εκτός και του τον φέρουν οι γνωστοί-άγνωστοι ξένοι..."
Σε μια χώρα που έχει εκσυγχρονισθεί
ποιος θυμάται για τη Βάρκιζα να πει;

Όταν βγήκε στο τραπέζι το πιστόλι
ήταν ήδη αργά κι αυτό το ξέραν όλοι
πάνε "χέρι-χέρι" και το σόου αρχίζει
με στραβό όποιος κοιμηθεί αλλοιθωρίζει...
Τους οικείους του ρωτάει, "τι μένει για να κάνω;
Αχ ο Φώτης και Εκείνη να μας ζήταγαν σε γάμο!
Λες να χρειάζονται κι άλλες ομάδες κρούσης;
Λες να γνωρίζει από ελικόπτερα ο Ραγκούσης;"

Τις ημέρες που απέδιδαν οι κόποι
μαύρο σύννεφο σκεπάζει την Ευρώπη
σε σκέψεις δύσκολες είχε βυθιστεί
την ώρα που έκανε πρωινή γυμναστική.
Από τότε, πέφτει σύννεφο το ξύλο,
δεν θα το 'λεγα πως δεν κουνιέται φύλλο...
Γιά να δούμε, αν είχε δίκιο ο παλιός
που έλεγε, εδώ,"ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΡΑΣΕΙ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ!"



Sunday, 10 April 2011

Ο ΥΠΝΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ


Λίγο πριν κοιμηθώ αργά το βράδυ 
ανοίγει κάποια πόρτα στο σκοτάδι
κι ακούω μες στο στήθος μου γατάκια
που κλαίνε σε αυλές και σε σοκάκια

μέχρι να βρούνε στο μαστό του ύπνου
το ρόφημα του βλαβερού τους δείπνου
θηλάζοντας την πίσσα της ημέρας
στη ρώγα μιας αόρατης μητέρας.

Βυθίζομαι μαζί τους λίγο λίγο
στης νύχτας την τυφλή δικαιοσύνη
και σ' έναν εφιάλτη καταλήγω·

ιαγουάροι μαύροι έχουν γίνει
κι αλαφιασμένος τρέχω να ξεφύγω
σε στέπες που καπνίζουν νικοτίνη.



Μιχάλης Γκανάς
Ο ΥΠΝΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ (απόσπασμα)




Sunday, 3 April 2011

Walter Benjamin Το νόημα του χρόνου στο σύμπαν της ηθικής

Αναδημοσίευση από το http://radicaldesire.blogspot.com



Σπάραγμα του 1921· ανέκδοτο κατά την διάρκεια της ζωής του συγγραφέα
Μτφρ. Radical Desire

Είναι σύνηθες να θεωρούμε τους νομικούς θεσμούς οι οποίοι μας επιτρέπουν να θεμελιώσουμε τα γεγονότα και τις κρίσεις που κυριαρχούσαν σε μακρινούς καιρούς ως τίποτε άλλο από τις παγιοποιημένες προθέσεις της ηθικής. Όμως αυτό το οποίο επενδύει τον νόμο με τούτο το ενδιαφέρον για το μακρινό παρελθόν και με αυτή την ισχύ επάνω του είναι κάτι πολύ διαφορετικό, πράγματι, από ότι η αναπαράσταση της παρουσίας της ηθικής στο παρελθόν. Είναι η τάση στην αντεκδίκηση. Στον σύγχρονο νόμο, η αντεκδίκηση περιορίζεται σε τριάντα χρόνια μια γενιά ακόμα και στην ακραία περίπτωση του φόνου σαν να φοβόταν να ξεπεράσει το μήκος μιας ανθρώπινης ζωής. Κι όμως, γνωρίζουμε από παλαιότερες μορφές του νόμου ότι η ισχύς της αντεκδίκησης μπορούσε να επεκτείνεται σε διαδοχικές, όλο και πιο μακρινές στον χρόνο γενιές. Η αντεκδίκηση είναι ουσιαστικά αδιάφορη στο πέρασμα του χρόνου, εφόσον διατηρεί την ισχύ της ανέπαφη για αιώνες, και ακόμα και σήμερα υπάρχει μια κατά βάθος ειδωλολατρική αντίληψη που απεικονίζει ακόμα την Τελική Κρίση με τέτοιους όρους. Η Τελική Κρίση γίνεται αντιληπτή ως η μέρα όπου τελειώνουν όλες οι αναβολές και όπου δίνεται πλήρης ελευθερία στην αντεκδίκηση. Αυτή η ιδέα όμως, που σαρκάζει το μάταιο  κάθε καθυστέρησης, δεν μπορεί να κατανοήσει την απροσμέτρητη σημασία της Τελικής Κρίσης, αυτής της διαρκώς αναβαλόμενης ημέρας που ξεγλιστρά τόσο αποφασιστικά στο μέλλον μετά από κάθε διάπραξη αδικίας. Η σημασία αυτή αποκαλύπτεται όχι στον κόσμο του νόμου, όπου κυριαρχεί η αντεκδίκηση, αλλά μόνο σε ένα σύμπαν της ηθικής, όπου η συγχώρεση έρχεται να την συναντήσει. Για να αντιπαρέλθει την αντεκδίκηση, η συγχώρεση βρίσκει έναν ισχυρό σύμμαχο στον χρόνο. Διότι ο χρόνος, όπου η Άτις κυνηγά αυτόν που διέπραξε κακό, δεν είναι η μοναχική ηρεμία του φόβου αλλά η θυελλώδης καταιγίδα της συγχώρεσης, η οποία προηγείται της έλευσης της Τελικής Κρίσης και ενάντια στην οποία η Άτις δεν μπορεί να προχωρήσει. Η καταιγίδα αυτή δεν είναι απλώς η φωνή μέσα στην οποία πνίγεται η κραυγή τρόμου αυτού που διέπραξε κακό· είναι επίσης το χέρι που εξαλείφει τα ίχνη του κακού που διαπράχθηκε, ακόμα και αν για να το πετύχει αυτό χρειαστεί πρώτα να ερειπώσει τον κόσμο. Καθώς ο εξαγνιστικός κυκλώνας προχωρά με ταχύτητα μπροστά από τις βροντές και τις αστραπές, η οργή του Θεού βρυχάται δια της ιστορίας μέσα στην καταιγίδα της συγχώρεσης, έτσι ώστε να παρασύρει στο διάβα της οτιδήποτε μπορεί να αναλωθεί για πάντα στους κεραυνούς της θείας οργής. 

Αυτό το οποίο εκφράσαμε εδώ μεταφορικά θα πρέπει να μπορεί να διατυπωθεί ξεκάθαρα και με σαφήνεια σε εννοιολογική μορφή: το νόημα του χρόνου στην οικονομία του σύμπαντος της ηθικής. Σ' αυτό, ο χρόνος δεν εξαλείφει απλώς τα ίχνη κάθε άδικης πράξης αλλά επίσης και λόγω της διάρκειάς του, πέρα από κάθε μνήμη και κάθε λήθη βοηθά, με τρόπους ολότελα μυστήριους, να ολοκληρωθεί η διαδικασία της συγχώρεσης, αν και ποτέ αυτή της συμφιλίωσης.


Σημ. Μτφ.: Να διαβαστεί παράλληλα με τα:
"Κριτική της Βίας"
"Θέσεις για τη Φιλοσοφία της Ιστορίας" (ιδιαίτερα Θέση IX)

Tuesday, 22 March 2011

Η αφασία μας ενώνει




Έβλεπα προχθές στην TV τον "διάλογο" μεταξύ εκπροσώπoυ του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτή του ΠΑΣΟΚ σχετικά με τα γιαούρτια στον Πάγκαλο. "Aισχυντηλή" (ήγουν ντροπαλή) χαρακτήριζε ο πρώτος τη στάση του Πάγκαλου, υπόθαλψη σε "αυτοχειρία" (= αυτοκτονία) τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ ο δεύτερος. Προφανώς "αναίσχυντη" ήθελε να πεί ο μεν, "αυτοδικία" ή "χειροδικία" εννοούσε ο δε. Παρά την άβυσσο των διισταμένων απόψεων, κοινή η γλωσσική αφασία.

Sunday, 20 February 2011

To κακό σου


Αναδημοσίευση από τον old-boy.blogspot.com

εφημερίδα Καθρέφτης 


Κάνεις λοιπόν απεργία πείνας. Ε, κάνε. Μπορεί και να πεθάνεις. Ε, πέθανε. Δεν είναι ότι θέλω να πεθάνεις. Να μην πεθάνεις. Χίλια χρόνια να ζήσεις. Αλλά μακριά από εμένα. Εμένα δεν θέλω να ενοχλείς. Όπως δεν σε ενοχλώ εγώ. Ήρθα εγώ στην πατρίδα σου να σε ενοχλήσω; Δεν ήρθα. Εσύ όμως ήρθες στη δικιά μου. Και με ενοχλείς. Μην ρωτάς πώς. Με διάφορους τρόπους. Μπορώ να στους εξηγήσω τους τρόπους, αλλά δεν θα απολογηθώ σε σένα. Δεν κατάλαβα. Γιατί πρέπει να σου απολογηθώ; Ποιός είσαι εσύ, στον οποίο θα αποδείξω τι είμαι και ποιός είμαι. Όποιος θέλω είμαι. Και όποιος θες ας είσαι. Στη χώρα σου. Στη δικιά μου κάνε ό,τι σε παίρνει να κάνεις, αλλά μην μου ζητάς και τα ρέστα. Και για να τελειώνουμε. Μακάρι να υπήρχαν λεφτά για όλους. Δεν υπάρχουν πια ούτε για μας. Οπότε τι; Από τα μη υπάρχοντα να μοιραστούμε; Άκου φίλε, μας είπαν πως το πάρτι τελείωσε. Αφήναμε αποφάγια τόσα χρόνια, κάτι τρώγατε κι εσείς. Τώρα ο διαιτητής σφύριξε τη λήξη. Έχουμε την αίσθηση πως μας αδίκησε, αλλά μια ζωή σε αυτή τη χώρα για τη διαιτησία μουρμουράμε. Οπότε βρίσκουν και πατάνε πάνω στις παλιές μας διαμαρτυρίες. Σαν το παραμύθι με το βοσκό και το λύκο. Το έχετε στην πατρίδα σου αυτό το παραμύθι; Γιατί έφυγες από εκεί; Τόσο ζόρι ήταν; Δεν είχατε ωραία παραμύθια; Πίστεψες στο παραμύθι ότι θα βρεις εδώ αυτό που ζητούσες; Πίστεψες στο παραμύθι ότι θα μπορούσες να φύγεις από εδώ και να πας κάπου καλύτερα; Μήπως θες να πάμε μαζί; Σκέφτομαι τελευταία κι εγώ να φύγω, ξέρεις. Να πάω κάπου καλύτερα. Δεν το μπορώ άλλο το μπουρδέλο, φίλε. Με κούρασε. Θέλω να πάω κάπου οργανωμένα. Σε κράτος σωστό. Με νόμους και τάξη. Εδώ παράγινε το χύμα. Τα βλέπεις κι εσύ. Και μην με παρεξηγήσεις σε αυτά που λέω. Δεν εννοώ ότι ίδια περνάμε και ίδια υποφέρουμε. Οκ, ήσουν, είσαι και θα είσαι σε χειρότερη, σε πολύ χειρότερη, φάση από μένα. Αλλά αυτό μας έλειπε, να μην ήσουν. Μήπως να νιώσω άσχημα και για αυτό; Μήπως να νιώσω άσχημα που δεν είμαι στη φάση τη δική σου; Μήπως να γίνω σαν και σένα, μήπως να γίνουμε όλοι σαν και σένα, για να υπάρξει επιτέλους δικαιοσύνη και ισότητα; Λυπάμαι, αλλά δεν θα πάρω. Δεν χρωστάω δυστυχία σε κανένα. Ούτε ενοχή χρωστάω για την κατάστασή σου. Kι όμως, παρά τη θέλησή μου, μου γεννιέται πότε πότε. Σε βλέπω αποστεωμένο να μου χτυπάς στα φανάρια το τζάμι και ο λόγος που σε μισώ είναι γιατί αισθάνομαι άσχημα για αυτό που βλέπω, είναι γιατί δεν θα ΄θελα να υποφέρεις. Έρχεσαι όμως από την άλλη άκρη της γης και υποφέρεις μες τα μούτρα μου. Γι΄αυτό σε απεχθάνομαι, γι΄ αυτό δεν θέλω να ξέρω τι κάνεις, γι΄ αυτό αν θες να πεθάνεις από την απεργία σου πέθανε, μόνο ένα θα σε θερμοπαρακαλέσω: πέθανε σιωπηλά, χωρίς να μας το πούνε στις ειδήσεις, χωρίς να μας πετάξουν το θάνατό σου στα μούτρα μας. Κάνε ό,τι σε φωτίσει ο Θεός σου. Δεν θέλω το κακό σου. Θέλω να μη χρεώνομαι εγώ το δικό σου το κακό στη δική μου τη συνείδηση.


Wednesday, 19 January 2011

O Καβάφης και η χρεωκοπία



Διηγείται ο Forster πως, κατά τη διάρκεια μιας από τις συνομιλίες του με τον Καβάφη στην Αλεξάνδρεια, ο ποιητής τού είπε: "Εσείς, οι Εγγλέζοι, δεν μπορείτε να μας καταλάβετε· εμείς, οι Έλληνες, έχουμε χρεωκοπήσει εδώ και πολύ καιρό". Πιστεύω ότι, ανάμεσα στα λίγα πράγματα που μπορούμε να βεβαιώσουμε με σιγουριά, ένα από αυτά είναι ότι, έκτοτε, όλοι οι λαοί της Ευρώπης (και ίσως της Γης) έχουν χρεωκοπήσει. Ζούμε την εποχή μετά τη χρεωκοπία των λαών, όπως ο Apollinaire που έλεγε : "Ζούσα την εποχή όπου τέλειωναν οι βασιλιάδες". Κάθε λαός είχε το δικό του τρόπο να χρεωκοπήσει, και δεν είναι ασφαλώς αδιάφορο ότι για τους Γερμανούς αυτό σήμαινε τον Χίτλερ και το Άουσβιτς, για τους Ισπανούς έναν εμφύλιο πόλεμο, για τους Γάλλους το Βισύ, για άλλους λαούς, αντίθετα, τα ήσυχα και φοβερά χρόνια της δεκαετίας του πενήντα, για τους Σέρβους τους βιασμούς στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Ομάρσκα· σε τελευταία ανάλυση το μόνο που μετράει για μας είναι το νέο καθήκον που μας άφησε αυτή η χρεωκοπία ως κληρονομιά. Ίσως δεν είναι ακριβές να το ορίσουμε ούτε καν ως καθήκον, δεδομένου ότι δεν υπάρχει πλέον λαός για να το αναλάβει. Όπως θα έλεγε σήμερα χαμογελώντας ο αλεξανδρινός ποιητής: "Τώρα, τουλάχιστον, μπορούμε να καταλάβουμε ο ένας τον άλλον, μια που κι εσείς επίσης έχετε χρεωκοπήσει".

Giorgio Agamben "Σε αυτή την εξορία. Ιταλικό ημερολόγιο 1992-1994", 
στο  Μέσα χωρίς σκοπούς. Σημειώσεις για την πολιτική.

Gilles Deleuze, Οι ενοχλητικοί Παλαιστίνιοι

Γιατί οι Παλαιστίνιοι θα πρέπει να θεωρούνται «αξιόπιστοι συνομιλητές» όταν δεν έχουν χώρα; Γιατί να έχουν μια χώρα, αφού τους την πήραν; Δε...